Informatie over de Internationale Arbeidsconferentie die van 2 tot 18 juni 2010 doorgaat in Genève, kan gevonden worden op de website van de Internationale Arbeidsorganisatie.

Slot van de 99ste Internationale Arbeidsconferentie (2010), een balans

1. Voor de ACLVB kan het niet dat waardig werk enkel wordt beperkt tot een  intentieverklaring. Wat er nodig is, is een concrete, realistische en bruikbare tekst  voor alle werknemers ter wereld, van noord tot zuid, zowel in de formele als in de informele sectoren. Daarom herbevestigt de ACLVB haar volledige steun aan de Internationale Arbeidsorganisatie die haar verantwoordelijkheid opneemt bij het promoten van waardig werk op internationaal niveau, via haar tripartiete methode. De ACLVB erkent de werkzaamheden die tijdens de 99^ste conferentie van de Internationale Arbeidsorganisatie in Geneve werden gerealiseerd, en waaraan zowel werknemers en werkgevers als regeringen uit 183 landen hebben deelgenomen.  Dankzij deze conferentie kon, globaal gezien, aanzienlijke vooruitgang worden geboekt inzake de normatieve arbeidsconcretisering van het waardig werk. Een moeilijk haalbare kaart gezien de moeilijke crisiscontext.
2. De ACLVB laat weten zonder voorbehoud haar steun te zullen geven aan het Internationaal Arbeidsbureau dat zal optreden op en coördinatie verlenen aan de G20 op vlak van tewerkstelling, zoals dit ook door de Ministers voor Werkgelegenheid werd aanbevolen. Juan SOMAVIA, Directeur-generaal van het Internationaal Arbeidsbureau, heeft nogmaals benadrukt dat er  « een duurzaam, gecoördineerd, methodisch, evenwichtig en geloofwaardig project moet komen dat een oplossing kan bieden aan de problematiek van openbare schulden en begrotingstekorten… al naargelang de situatie van het land in kwestie maar binnen een internationaal convergent model ». « Er is dringend nood aan de bepaling en invoering van een “evenwichtige” politieke strategie die de economische relance kan verzekeren, met een toevloed aan jobs, want de schuldenberg door de allesoverheersende crisis en de budgettaire restricties vormen alweer donkere wolken boven de mondiale economie », aldus nog Juan SOMAVIA.
3. De tewerkstelling, sociale bescherming en sociale dialoog zijn de beste manier om de economie er weer bovenop te krijgen, en vormen een duurzaam en efficiënt bolwerk tegen de armoede. Uit de besprekingen van de Conferentie over de tewerkstellings-beleidsvormen blijkt dat deze steunpijlers voor waardig werk prioritair moeten zijn binnen de macro-economische beleidsvormen zodat de duurzaamheid van de reële economie een centrale plaats krijgt binnen het geheel van uitdagingen waar de wereld voor staat. De ACLVB herhaalt dat regeringen, werkgevers en werknemers nu ambitieuze en sterke engagementen moeten nemen ten gunste van de werkgelegenheid. De bijeenkomst van de G20 in Toronto, die plaatsvindt op 26 en 27 juni, moet de inspanningen in die richting verder zetten. 
   Van de Top over de millennium-doelstellingen, die doorgaat in september 2010, wordt ook verwacht dat, via de stem van de lidstaten en de Internationale Arbeidsorganisatie, de tewerkstellingsgroei en de sociale bescherming voor iedereen op het voorplan blijft.
4. De ACLVB verheugt zich daarnaast ook over het totstandkomen van een internationale arbeidsnorm over HIV/aids en dat de arbeidswereld hierover in plenaire zitting, een aanbeveling en resolutie heeft goedgekeurd waardoor de opvolging (promotie en toepassing) door het Internationaal Arbeidsbureau nu verzekerd kan worden (ter beschikkingstelling van middelen en rapportering door de lidstaten). Deze aanbeveling verzekert de invoering van bepalingen inzake preventieprogramma’s en nationale antidiscriminatiemaatregelen in de bedrijven waardoor de arbeidswereld nu zijn steentje zal bijdragen inzake preventie, behandeling, steun en ten lastename van HIV. Hierdoor zullen duizenden werknemers geholpen kunnen worden. Het getuigt van een respect van de rechten van de mens op de werkvloer.
5. Nog op de agenda van de 99^ste Internationale Arbeidsconferentie, de belangrijke bespreking over het waardig werk voor huispersoneel. Er werd daarom, gedurende een tripartiet overleg van twee weken, een tekst uitgewerkt die de rechten van het huispersoneel erkent. Dit zijn werknemers die vaak nog in zeer precaire omstandigheden moeten werken. Dikwijls wordt dit personeel niet officieel aangegeven en niet vertegenwoordigd, en dit bijna nergens ter wereld. Nochtans zijn deze mensen van grote waarde voor heel wat gezinnen om een evenwicht tussen het familiaal leven en de beroepsplicht te bekomen. De goedkeuring van het Conventieprincipe is dan ook een belangrijke erkenning voor het huispersoneel overal ter wereld… ook een cruciaal moment voor het waardig werk. De ACLVB en de andere Belgische vakbonden kunnen zich hierover verheugen ook al is deze categorie van werknemers in ons land  goed beschermd via een reeks statuten (huisbedienden of dienstencheques). Voor onze zuidelijke vakbondspartners is het nog beter nieuws, aangezien zij dagelijks geconfronteerd worden met problemen op het terrein. De ACLVB, die meewerkt aan samenwerkingsprogramma’s en meehelpt aan de totstandkoming van de projecten van de DGOS in Afrika, samen met de andere syndicale organisaties ter verdediging van deze werknemers uit het informeel circuit, weet dus heel goed waarvoor er gestreden wordt. De tweede discussieronde, die doorgaat in 2011, zal nu nog de draagwijdte van deze verwezenlijkingen moeten bepalen en de noodzakelijke contouren definiëren. Intussen wordt er nog voorbereidend werk geleverd zodat alles in 2011 kan afgewerkt worden. Het aftellen naar 2011 is begonnen.
6. Er blijven echter nog heel wat vragen en werkzaamheden over die tijdens deze 99^ste Internationale Arbeidsconferentie niet konden worden behandeld. Dit wordt dus iets voor de 100^ste editie. Sociale rechtvaardigheid, correcte arbeidsvoorwaarden, sociale dialoog op mondiaal niveau, zijn allemaal thema’s die voortdurend verdedigd moeten blijven. De toepassing van de internationale arbeidsnormen blijft echter een essentiële uitdaging: al te vaak worden de fundamentele arbeidsrechten, het verbod op kinderarbeid en de vrijheid van verenging met de voeten getreden.

Editie 2010 van de Internationale Arbeidsconferentie, de 99ste bijeenkomst, wordt morgen afgerond. Ze heeft de mogelijkheid geboden om op enkele vlakken vooruitgang te boeken voor wat betreft de normatieve concretisering van het waardig werk op wereldschaal, maar anderzijds blijven heel wat zaken en werkzaamheden onbeslist waardoor die volgend jaar opnieuw op de agenda zullen staan. Sociale rechtvaardigheid in noord en zuid, de arbeidsomstandigheden en ook de sociale dialoog op wereldvlak evolueren constant.

Vandaag moet een nieuwe internationale arbeidsnorm rond hiv/aids en de  werkomgeving afgerond worden door het goedkeuren in plenaire vergadering van een aanbeveling en een resolutie die een opvolging (promotie en toepassing) door het BIT verzekert (ter beschikking stellen van middelen en rapportering door de staten). De voorgestelde aanbeveling garandeert bepalingen over preventieprogramma's en antidiscriminatoire maatregelen op nationaal vlak en bedrijfsniveau met het oog op het versterken van de bijdrage van werkomgeving tot de universele toegang tot preventie, behandeling, steun en tussenkomst bij hiv.

De Commissie voor waardig werk voor huispersoneel heeft haar werk de ganse week verder gezet. Het waren lange en arbeidsintensieve tripartiete besprekingen voor een eerste lezing die een aanzet moeten vormen voor het goedkeuren van een norm in 2011. De nachtelijke sessies volgden elkaar op om uiteindelijk de werkzaamheden op tijd te stoppen, zonder daarbij echt de voorgestelde conclusies te behandelen. Een tweede discussieronde in 2011 moet de draagwijdte bepalen en de contouren vastleggen. Ondertussen wordt er verder gepraat over het onderwerp, zelfs op Europees niveau. Er dient voorzien te worden in voorbereid werk om in 2011 te kunnen afronden zonder het op de lange baan te schuiven. Het aftellen naar 2011 is reeds begonnen !

In de marge van de Conferentie en zodoende aansluitend op de besprekingen rond het werkgelegenheidsbeleid in het kader van de relanceplannen als gevolg van de wereldwijde crisis, hebben de werkelijke economische leiders deelgenomen aan een hoogstaand debat over de middelen die nodig zijn om uit deze crisis te geraken. De economische heropleving moet in hoofdzaak gepaard gaan met een groei van de werkgelegenheid. Kortom, werk moet een macro-economisch onderwerp worden opdat de reële economie weer centraal kan komen te staan in de wereldwijde uitdagingen.
De besprekingen behandelden eveneens het probleem van productieve arbied en sociale bescherming die gezamenlijk moeten bijdragen tot het realisern van vooruitgang om zo zowel de ontwikkelings- als Milleniumdoelstellingen te halen. Rechtvaardig onderhandelde sociale vrede lijkt dus een onmisbare functie te hebben in een duurzame economische heropleving.

Zaterdagochtend heeft de groep van de werknemers een evaluatie gemaakt van de afgelopen week. Een week die, zoals we gisteren nog hebben kunnen vaststellen, niet in alle rust verlopen is. Dit bewijst echter nogmaals een vaste overtuiging : de internationale arbeidsrelaties hebben in het kader van de mondialisering (en de crisis) nood aan een sterk tripartiet karakter dat een aanvaarde basisstructuur garandeert.

De Commissie over de toepassing van de normen, belast met het onderzoeken van het in de praktijk brengen van de talloze conventies en aanbevelingen in de staten heeft veel te doen gehad. Een algemene tendens bij de werkgevers lijkt inderdaad te zijn dat men de noodzaak tot normatieve instrumenten wil verminderen. Er werd daarentegen door de werknemers een nieuwe oproep gedaan om de implementatie en ratificatie van IAO-instrumenten te verhogen. In de bespreking over de instrumenten voor het werkgelegenheidsbeleid hebben de werknemers nogmaals gewezen op de volledige tewerkstelling, productief en vrij gekozen, en het waardig werk die overal transversaal geïntegreerd moeten worden in nationaal beleid en in het bijzonder in het structureel economisch beleid en het begrotingsbeleid. Tot slot is er nog steeds geen akkoord over de lijst van 27 landen die onderzocht moeten worden omdat ze de fundamentele arbeidsrechten schenden.

In haar analyse van het werkgelegenheidsbeleid in het licht van de crisis heeft de Comissie over de follow-up van het werkgelegenheidsbeleid onder meer de thema's over de besparingsplannen of de noodzaak tot het reguleren van de financiële wereld die wegglijdt van de realiteit, behandeld. De conclusies en de voorstellen zullen zeker een toonbeeld vormen van diplomatieke souplesse, maar ze zullen eveneens het engagement moeten weergeven om kwalitatief werk (en opleiding) opnieuw centraal te plaatsen in het macro-economisch beleid, om een reële coördinatie tussen de internationale instellingen te verzekeren en om niet te snel te stoppen met het investeren in relanceplannen.

De Commissie hiv/aids haast zich om haar werkzaamheden te doen opschieten. De werknemers jagen onvermoeid de versterking van de bepalingen na die reeds opgenomen zijn in het ontwerp van aanbeveling. De besprekingen concentreren zich rond het toepassingsgebied met als doel alle werknemers te omvatten en enige vorm van uitsluiting te vermijden.

Tot slot heeft de Commissie voor waardig werk voor het huispersoneel, naast het goedkeuren van de vorm van het instrument (een conventie) voor de dienstboden, ook niet geheel probleemloos het gendervraagstuk behandeld van de Frans- en Spaanstalige teksten. We lopen het risico te moeten wachten op een oplossing hiervoor tijdens de volgende Raad van Bestuur in de herfst.

Op de Internationale Arbeidsconferentie zijn er vaak momenten waarbij de druk en de spanning hoog oplopen omtrent de voorstellen die op tafel liggen. In 2010 is de commissie voor waardig werk voor het huispersoneel daarvan zeker een voorbeeld. Waardig werk voor dienstboden op de agenda krijgen, was reeds een overwinning voor deze onzichtbare en niet-erkende werknemers. Als gevolg van de rapporten die voorbereid werden door het Internationaal Arbeidsbureau (IAB),  lieten de conclusies ervan onmiddellijk toe om een internationale norm uit te werken : een conventie eerder dan een niet-bindende aanbeveling.

De verklaringen van de werknemers, werkgevers en de regeringen hebben snel het debat vorm gegeven tijdens de algemene besprekingen : conventie versus aanbeveling.

De groep van de werknemers was voor een conventie, in het bijzonder omdat dit een universele erkenning van het huispersoneel mogelijk maakt, maar ook omdat dit een minimale basis legt voor rechten, zeker in landen waar er nauwelijk of geen passende wetgeving bestaat.

De groep van de werkgevers was voor een aanbeveling. De uitwerking ervan is op het eerste zicht immers weinig evident (de werkplaats is een private plaats en vaak is de werkgever een privépersoon). De staten waren verdeeld maar globaal gezien voor een conventie. De verhoudingen waren gespannen.

Op het einde van de namiddag werd het amendement dat ingediend werd door India (het schrappen van het woord conventie en het vervanger ervan door aanbeveling) onderworpen aan een nominale stemming. In de traditie van een tripartiete stemming en de sociale dialoog is een stemming nooit van harte. De consensus blijft het beste middel om een daadwerkelijke efficiëntie op het terrein te garanderen.

Uiteindelijk werd het pleit beslecht in het voordeel van de groep die voor een conventie was. We prijzen het standpunt van de Belgische regering die zich tegen een aanbeveling verzette. Het amendement dat een aanbeveling voorstelde werd verworpen met 80.616 stemmen tegen 67.714 en 2.184 onthoudingen.

Het vormt een bevestiging van de erkenning van de dienstboden in de ganse wereld. Het is een belangrijk ogenblik voor het waardig werk. Meer zelfs, de werknemers uit de informele economie winnen hierbij een recht. Het recht om erkend en beschermd te worden, om een waardig leven te hebben.

De ACLVB en de andere Belgische vakbonden mogen tevreden zijn, zelfs al zijn de dienstboden in ons land reeds beschermd. Het is eveneens een belangrijke stap die genomen wordt voor onze partnerorganisaties uit het zuiden. Zij worden dagelijks geconfronteerd met het probleem en de eisen van het huispersoneel op het terrein.

We moeten in elk geval waakzaam blijven opdat deze stemming geen pyrrusoverwinning wordt. We moeten vanaf nu een inhoud garanderen die overeenstemt met de inzet voor de dienstboden. De debatten en de voorstellen die aan de conventie vorm gaan geven, zullen hard zijn.

Nadat de verschillende commissies samengesteld werden en hun manier van werken bepaald werd, zijn de werkzaamheden volop aan de gang.
Men begint nu reeds bepaalde punten van overeenkomst, naast bepaalde verschilpunten, te zien tussen de vertegenwoordigers van de verschillende groepen. Zoals zo vaak doemt de delicate vraag op over de aard van de in te voeren maatregelen. Tijdens deze 99ste bijeenkomst worden in het bijzonder twee commissies geconfronteerd met de keuze van handelen op het vlak van normatieve acties : waardig werk voor huispersoneel en hiv/aids op het werk.

Een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden van deze bijeenkomst is de discussie over het strategisch doel van werkgelegenheid. De Verklaring van de IAO over de sociale rechtvaardigheid voor een billijke mondialisering werd in juni 2008 goedgekeurd. Er was voorzien dat ze op regelmatige tijdstippen het onderwerp zou uitmaken van besprekingen. Dit is des te meer gerechtvaardigd omdat de crisis die in 2009 begonnen is, een enorme ravage heeft aangericht. Is de situatie al zeer ernstig in talloze Westerse landen, dan is ze zelfs nog meer kritiek in andere regio's van de wereld. Vooral het Afrikaanse continent is getroffen.

In bepaalde landen is er een weifelende en broze economische heropleving merkbaar, maar men is beducht voor het doembeeld van een groei zonder jobs. Overigens, zoals te vrezen was, hebben we zowat overal in de wereld te maken met een verslechtering van de werkomstandigheden.

Er zijn dus meerdere redenen om over te gaan tot een echte screening van de Verklaring en het trekken van conclusies uit de vaststellingen.

Tijdens de zitting van 3 juni zijn vooral de macro-economische kwesties behandeld. De inzet bestaat er voornamelijk uit om te bepalen wat precies voor een sterke, duurzame en evenwichtige groei kan zorgen.

Tijdens de bijeenkomst van de werknemersgroep heeft de ACLVB haar ongerustheid geuit over de aantasting van de overheid en de rol van de staten. Dat belet hen om op socio-economisch vlak een gecoördineerde actie te voeren. Te vaak worden staten gegijzeld door mechanismen die zij niet echt meer kunnen controleren. Dat mondt uit in inefficiënte opties of keuzes die niet conform het mandaat zijn dat ze van de bevolking gekregen hebben. Nationaal Secretaris Bernard Noël pleitte ervoor dat de werknemersgroep zou aandringen op de noodzaak om het gezag van de politiek en de democratische legitimiteit te herstellen. Enkel in dit kader kan de sociale dialoog functioneren.

De woordvoerder van de werknemers is Sharan Burrow, voorzitter van de Australian Council of Trade Unions (ACTU).

Op de agenda van de 99ste bijeenkomst van de Internationale Arbeidsconferentie staat een discussie over "Waardig werk voor huispersoneel". Er wordt op tripartite basis een tekst uitgewerkt die tot doel heeft om de rechten van de dienstboden te laten erkennen. Deze groep van werknemers verkeert over de ganse wereld in een onzekere situatie, verborgen en niet vertegenwoordigd. Nochtans zijn ze onmisbaar voor het evenwicht tussen het beroepsleven en het privéleven van talloze families. Het Internationaal Departement van de ACLVB volgt dit dossier.

In veel landen zijn de rechten van het huispersoneel niet erkend. In sommige landen is het de moderne vorm van slavernij geworden na de officiële afschaffing ervan. De inzet van deze besprekingen is dus belangrijk. Als werknemers ondersteunen wij voluit de noodzaak tot het uitwerken van een Conventie, een internationale arbeidswet, en dat ondanks de moeilijkheid en de complexiteit van een dergelijk werk.

Voor de ACLVB is het ook een gelegenheid om in de realiteit haar waarden van internationale solidariteit na te streven. Bij onze Afrikaanse sociale partners uit de DGOS-programma's zijn er inderdaad tal van dienstbodes uit de informele economie vragende partij voor erkenning. We werken hier in Genève trouwens samen met onze partners, CNTS uit Senegal en FNTT uit Burundi.

Ook in België, op de werkvloer, is deze mogelijke internationale norm belangrijk; voor de migranten bijvoorbeeld. Natuurlijk beschikken wij reeds over een uitgebreid en efficiënt systeem in de strijd tegen zwartwerk en de integratie van kwetsbare werknemers : het systeem van de dienstencheques.

Een poging om een dergelijk systeem op wereldschaal uit te werken, lijkt een utopie. In elk geval is het ijveren voor huisarbeid als waardig werk een strijd : voor vrij en productief werk, voor de bescherming van de fundamentele arbeidsrechten, voor sociale bescherming en voor het recht op collectieve onderhandelingen. We zullen zien hoe dit in de komende dagen evolueert ...

De 99ste bijeenkomst van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) is op 2 juni van start gegaan in Genève. Tot 18 juni zullen de werkzaamheden geleid worden door de Franse regeringsafgevaardigde en oud-minister Gilles de Robien. In zijn toespraak verwees hij naar de absolute noodzaak om zich te voorzien van regels die aangepast zijn aan de mondialisering. De Internationale Arbeidsorganisatie IAO moet op een lijn zitten met de veranderingen. Het is een morele plicht om de bescherming van de werknemers te garanderen. De Robien hield eraan te benadrukken hoe de G20, die door Frankrijk zal worden voorgezeten, aandacht moet hebben voor de rol van de IAO. Haar normen moeten gerespecteerd en, indien nodig, versterkt worden.

Doris Leuthard, President van Zwitserland, hield een toespraak bij de openingszitting.

Gisteren hielden de delegaties hun interne verkiezingen. Zoals vorig jaar verkoos de werknemersgroep Sir Roy Trotman (Barbados) tot voorzitter. Anna Wolanska (Polen) werd voor Europa verkozen tot vice-voorzitster.
Ook de bureaus van de verschillende commissies werden samengesteld. Luc Cortebeeck zal voor de werknemers opnieuw de commissie over de toepassing van de normen voorzitten. Die commissie waakt elk jaar over het toezicht op het respect voor de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie.

Tijdens deze bijeenkomst zal een van de commissies zich buigen over het belangrijke vraagstuk rond waardig werk voor dienstboden. Men zal trachten tot een conventie te komen, aangevuld met een aanbeveling.

Een van de andere commissies zal zich buigen over het afronden van een normatieve actie op het vlak van hiv/aids en de arbeidsomgeving. De werkzaamheden die vorig jaar reeds vergevorderd waren, werden in 2009 nog niet afgerond.

Tijdens deze 99ste bijeenkomst zal er ook gediscussieerd worden over het strategisch doel van werkgelegenheid. Deze discussie situeert zich in het verlengde van de Verklaring van 2008 van de IAO over sociale rechtvaardigheid voor een rechtvaardige mondialisering.

De ACLVB neemt natuurlijk ook deel aan de conferentie van de IAO. Onze delegatie wordt aangevoerd door Nationaal Secretaris Bernard Noël. De problematiek van dienstboden trekt in het bijzonder onze aandacht in het kader van onze ontwikkelingssamenwerkingprojecten. Ons Internationaal Departement zal dus van nabij dit dossier volgen.