"Solidariteit" is een holle slogan zonder meer, als niet bepaald wordt met wie, in welk organisatorisch verband, voor wat, en in welke mate de persoonlijke solidaire inzet vereist wordt.

Het is duidelijk dat syndicalisme op de duur staat of valt met de aan- of afwezigheid van de bereidheid bij de leden om zich persoonlijk in te zetten voor gemeenschappelijk bepaalde doeleinden.

Deze bereidheid vergt moed, inzicht, en verantwoordelijkheidszin, en dit des te meer naarmate men geen rechtstreeks en onmiddellijk belang heeft bij de actie.

De bereidheid tot solidair syndicaal engagement hangt dus hoofdzakelijk af van twee factoren :

• de aard van het nagestreefde doel : doeleinden op langere termijn (die tegenstrijdig kunnen zijn of lijken met belangen op korte termijn), doeleinden i.v.m. andere regio's, landen of continenten (die eveneens tegenstrijdig kunnen zijn met nationaal eigenbelang op korte termijn), doeleinden die "inleveringen" impliceren zullen moeilijker tot solidariteit motiveren, dan vb. een syndicale oproep tot actie i.v.m. eigen, concrete tewerkstelling, looneisen, arbeidsvoorwaarden en omstandigheden;
• het aanwezig zijn van verantwoordelijkheidszin en syndicaal bewustzijn.

Er is thans duidelijk bij de grote massa van onze medeburgers een mentaliteitswijziging vast te stellen, die men "individualisering" kan noemen : de neiging tot "cocooning", tot het zich terugtrekken in de persoonlijke levenssfeer : gezin, naaste vrienden; de contacten met de buitenwereld - de maatschappij, de gemeenschap - hoofdzakelijk via het kanaal van de media; scepticisme en immobilisme wat betreft politieke en sociaal-economische aangelegenheden, - "ik trek me niets aan, laat de dommeriken de kastanjes uit het vuur halen"; een bekrompen consumentenhouding wat betreft het aanbod van diensten en sociale bescherming : "hoe kan ik het meest profiteren" enz.

De realiteit, en de impact voor het syndicalisme, van dit gewijzigd geestesklimaat moet men zeker niet overdrijven. Ook in het verleden is de solidaire actie hoofdzakelijk de zaak geweest van de elite van de werknemers : de syndicale militanten : van hun eigen inzet, van hun invloed op de anderen.

De ACLVB waardeert de positieve aspecten van deze "individualisering" - tenslotte is het één van haar doelstellingen, als Liberale Vakbond, de materiële en culturele voorwaarden te helpen verwezenlijken opdat iedereen zou beschikken over een vrije, autonome, persoonlijke levenssfeer, vrij van elke bevoogding en betutteling van buitenaf en bovenuit - maar is bekommerd omwille van de keerzijde van de medaille : bevorderlijk voor de, blijvend noodzakelijke, syndicale solidariteit is dergelijke "individualisering" inderdaad niet.

De toenemende tegenstelling solidariteit - individualisering kan slechts bestreden worden door een daadwerkelijk engagement dat steunt op het welbegrepen eigenbelang, maar ook op het ethische principe van het liberaal-humanisme volgens hetwelk vrijheid verantwoordelijkheid betekent, en de mens verantwoordelijk is voor de medemens : "elke mens is verantwoordelijk voor het lot van de gehele mensheid, voor zover dit lot mee door zijn wil kan worden gevormd."

Dit engagement kunnen wij slechts bekomen door volgehouden en efficiënt inspanningen op het gebied van informatie en van de vorming, waarbij niet alleen het onderwijs en de media betrokken worden, maar die haar verlengstuk krijgt binnen de syndicale structuren.

Deze inspanningen moeten o.m. gericht zijn op het bevorderen van het inzicht :

• dat sociale verworvenheden nooit definitief zijn, steeds in vraag zullen gesteld worden door nieuwe economische of technologische ontwikkelingen, of door patronale en politieke beslissingen; dat syndicalisme dus noodzakelijk blijft;
• dat authentiek syndicalisme vrij moet zijn; d.i. niet alleen vrij moet zijn van bindingen met overheid, politieke partijen en patronaat, maar ook moet steunen op het vrijwillig engagement van zijn militanten en leden;
• dat dit engagement vanzelfsprekend moet steunen op het welbegrepen eigenbelang, maar ook zijn ethische basis vinden moet in het liberaal-humanistisch principe volgens hetwelk vrijheid verantwoordelijkheid betekent : de mens is verantwoordelijk voor de medemens, "elke mens is verantwoordelijk voor het lot van de gehele mensheid, voor zover dit lot mede door zijn wil kan worden gevormd".

In het Congresverslag 1975 wordt nadrukkelijk gewezen op de solidariteit, als zijnde, naast de vrijheid, de fundamentele waarde waarop de liberaal-syndicale doctrine steunt.

Hoe vat de ACLVB structureel en organisatorisch de werknemerssolidariteit op ?

1. De Liberale Vakbond wijst een te enge opvatting van het syndicalisme als solidariteitsvorm resoluut af (het categoraal of corporatief model), en wil werknemerssolidariteit over alle professionele, categoriale, sectorale, regionale en nationale grenzen heen.
2. Hij wil ook een consequente intersyndicale solidariteit : organisaties die een beroep doen op de solidariteit van de werknemers dienen het voorbeeld te geven en, in het belang van overstijgende werknemersbelangen, samenwerking laten primeren op onderlinge rivaliteiten en allergieën.

Wat de intersyndicale solidariteit betreft, kiest de ACLVB voor het Belgisch model van syndicaal pluralisme : autonoom naast elkaar bestaande vakbonden, die zich concurrentieel richten naar hetzelfde potentieel cliënteel, en die zoveel mogelijk samenwerken.

"Samenwerking als het kan, alleen handelen als het moet".

Een der belangrijkste conventies van de Internationale Arbeidsorganisaties, de conventie nr. 87 over de vakbondsvrijheid, bestempelt terecht het syndicaal pluralisme als het bewijs bij uitstek van de vakbondsvrijheid (dat zelf een consequente uitdrukking en toepassing is van de vrijheid van vereniging).

De ACLVB wijst eenheidssyndicalisme af om praktische redenen (logge structuur, minder efficiënte werking) en vooral om principiële redenen : in eenheidsvakbonden wordt men geconfronteerd met de weinig democratische situatie, dat de diverse syndicale opvattingen en overtuigingen, die in laatste instantie de emanaties zijn van diverse ideologieën, niet aan bod komen en verdwijnen ten voordele van een meerderheidsopvatting.

Kan men zich een moderne democratie voorstellen met een eenheidspartij ... ?

Tot slot dient erop gewezen dat de gemondialiseerde economie steeds meer om een internationale sociale houding vraagt.

De ACLVB, die in de geest van de syndicale solidariteit ook op internationaal vlak haar syndicale verantwoordelijkheden wil opnemen, is lid van het EVV, het Europees Vakverbond, en van het IVVV, het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen.