Mannen en vrouwen : Gelijkwaardig loon voor gelijkwaardig werk

Gelijke beloning : wettelijk gewaarborgd

De basisregels waarop het beginsel van gelijke beloning in ons land is gestoeld, vindt men terug in onze grondwet : het genot van rechten en vrijheden wordt aan de Belgen toegekend zonder discriminatie. Dit beginsel van non – discriminatie wordt op het vlak van loon uitgewerkt in de wet van 7 mei 1999 op de gelijke behandeling van vrouwen en mannen ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden. De wet stelt expliciet dat onder arbeidsvoorwaarden ook de loonproblematiek moet begrepen worden met daaraan verbonden de beroepenclassificaties. Naast deze wettelijke voorzieningen hebben ook de sociale partners het principe van gelijke beloning erkend in de CAO nr. 25 van 15 oktober 1975. Deze tekst bepaalt uitdrukkelijk dat systemen van functiewaardering in geen geval tot discriminatie mogen leiden. In verschillende interprofessionele akkoorden werden engagementen aangegaan om sekseneutrale functiewaarderingssystemen na te streven. Bovendien zijn er ook nog Europese en internationale normen die de gelijke behandeling inzake loonvorming garanderen. Op juridisch vlak is de gelijke behandeling dus een feit. De tijd dat in CAO’s de vrouwenlonen uitgedrukt werden als een percentage van de mannenlonen ligt lang achter ons.

Gelijke beloning : nog geen realiteit

Ondanks deze wettelijke waarborgen blijven hardnekkige en aanzienlijke loonverschillen tussen vrouwen en mannen bestaan. Het is niet altijd eenvoudig om dit met harde cijfers onbetwistbaar te bewijzen. Er zijn nochtans voldoende studies, enquêtes en statistische gegevens voorhanden die duiden op het bestaan van een echte loonkloof. Zo blijkt dat binnen de industrie vrouwelijke arbeiders op dit ogenblik gemiddeld 79,44% verdienen van wat hun mannelijke collega’s in het loonzakje krijgen. Bij bedienden in de industrie bedraagt dit cijfer 70,07%.
Een recent onderzoek van het Sociaal Economisch Instituut van het Limburgs Universitair Centrum haalt het voorbeeld van leidinggevende personeelsleden : bij mannen lopen deze lonen op tot € 3.550, terwijl dat bij de vrouwen blijft hangen bij een gemiddelde van € 2.550.
Positief is wel, zo concluderen de meeste onderzoeken, dat in een aantal sectoren over de laatste jaren een betekenisvolle vooruitgang werd geboekt. Toch kan men stellen dat de loonkloof in ons land momenteel ongeveer 18 % bedraagt.