Hebben vrouwen evenveel pensioen?

In een recente interne enquête hebben onze leden hun bezorgdheid geuit over de toekomstige pensioenen.
Vrouwen moeten zich misschien nog meer dan mannen beginnen vragen te stellen. Wanneer we immers de huidige pensioenwetgeving analyseren in functie van de gevolgde loopbanen door mannen en vrouwen, blijkt dat vrouwen door keuzes die ze maken minder pensioen opbouwen.

Deze vaststelling werd overduidelijk toen men recent in het kader van het generatiepact de pensioenproblematiek onder de loep nam. Het werd duidelijk dat bepaalde regels in de pensioenwetgeving een andere realiteit zijn voor mannen dan voor vrouwen.

Een opvallend voorbeeld hiervan is het effect van deeltijds werk op het pensioen. Als een vrouw veertig jaar deeltijds werkt, heeft ze vandaag geen recht op een minimumpensioen. Hiervoor is immers een voltijdse carrière van dertig jaar vereist. Uiteraard is dit ook zo voor mannen, maar 38% van de vrouwen werkt deeltijds terwijl dit voor mannen slechts 5% is. Veel meer vrouwen worden dus uitgesloten.

Om hieraan te verhelpen, zijn er in het generatiepact al heel wat maatregelen genomen door bijvoorbeeld ook deeltijdse arbeid te laten meetellen voor de toegang tot het minimumpensioen.

Dit zal echter niet volstaan. Om op langere termijn maatregelen te kunnen nemen, moet men beschikken over gedetailleerde informatie over de loopbanen van vrouwen. De minister van Pensioenen stelt vast dat daaraan nog een gebrek is. Voor mannen kunnen we stellen dat de gemiddelde loopbaan die uit de statistieken naar voren komt een goede basis is voor het uitwerken van een beleid. Voor vrouwen zien we, zegt de minister nog, dat achter de gemiddelden grote individuele verschillen zitten waardoor het effect van maatregelen dreigt voorbij te gaan aan een groot aantal vrouwen.

Verder moet er onderzocht worden in welke mate het effect van deeltijdse arbeid en tijdskrediet op het pensioen moet worden bijgeschaafd.

Bovendien stelt zich de vraag of deze atypische loopbanen van vrouwen een blijvende tendens is. Gedragen jongere generaties zich nog op dezelfde manier wat betreft keuzes in hun loopbaan?

Ligt de schuld bij de pensioenwetgeving op zich? Deze is uiteindelijk gelijk voor mannen en vrouwen. Moeten we niet veeleer werk maken van de ongelijke positie op de arbeidsmarkt die ervoor zorgt dat de toepassing van die gelijke wetgeving verschillende effecten heeft in het nadeel van vrouwen?

Pensioenconferentie

Om dit alles te achterhalen en om te bekijken welke maatregelen bijkomend nodig zijn om ook vrouwen fatsoenlijke pensioenen te garanderen in de toekomst, heeft de minister van Pensioenen het initiatief genomen om hierover vier pensioenconferenties te organiseren. Ook de vakbonden werden uitgenodigd hieraan deel te nemen en hun visie daar kenbaar te maken. Gedurende 2006 worden er vier conferenties georganiseerd. Het is de bedoeling om reeds begin volgende jaar de eerste onderzoeksresultaten te hebben en een eerste voorstel tot beleidsmaatregelen uit te werken.