Context

Het IPA 2007-2008 trok terecht de kaart van een innovatieve economie en werkgelegenheid. De laatste decennia merken we een continue evolutie in de samenstelling van ons economisch weefsel en de eigen dynamiek in de waardecreatie van sommige sectoren. We kunnen ons niet veroorloven te blijven steken in het verleden, maar moeten de uitdagingen van de toekomst omzetten in opportuniteiten.

Voor de Westerse landen, en zeker voor België, is het structureel concurrentievermogen gebaseerd op waardecreatie. Deze waardecreatie moet meer en meer worden vertaald in innovaties, creativiteit, kwaliteit,… om het hoofd te kunnen bieden aan de mondiale concurrentiestrijd. Dit succesverhaal steunt meer en meer op het ontwikkelen van het menselijk kapitaal en dus de betrokkenheid van de werknemers.

Het nieuwe stelsel van resultaatsgebonden voordelen speelt daar volledig op in. De grotere betrokkenheid van de werknemers leidt tot betere resultaten. Dit versterkt de performantie en concurrentiepositie van de bedrijven. Onrechtstreeks komt dit ook de totale werkgelegenheid ten goede.

Weliswaar bestaat reeds de Wet van 22 mei 2001 ‘betreffende de werknemersparticipatie in het kapitaal en winst van de vennootschappen’. Maar die kent weinig succes, officieel wegens haar strakke keurslijf. Dit is misschien nog te begrijpen voor de kmo’s, maar het grootste struikelblok is uiteraard het statuut van verworpen uitgave voor de ondernemingen. Het nieuwe systeem maakt het nu mogelijk de uitgekeerde voordelen als aftrekpost te boeken. Het nieuwe systeem bestaat naast bestaande bonussystemen, maar past enkel binnen dit speciaal statuut als het voldoet aan strikte voorwaarden.

Vereiste documenten

Om de rechtszekerheid te garanderen was zowel een cao (cao nr. 90) op niveau van de NAR vereist, als een wet (Wet van 21 december 2007 ‘betreffende de uitvoering van het IPA 2007 - 2008’).

De wet zorgt voor het kader waarin het algemeen systeem van niet-recurrent resultaatsgebonden voordelen kan toegepast worden. Zo regelt de wet het sociaalrechterlijke en het fiscale behandeling van het systeem, alsook de procedure van de toetredingsakte. Op die manier kunnen zowel de RSZ als de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg de nodige beoordeling en controle waarborgen.

De cao afgesloten in de NAR vormt dan de praktische handleiding om het systeem op ondernemingsniveau of sectorniveau in te voeren. Deze cao bepaalt de procedures, voorwaarden en de nadere regels voor de invoering van dergelijk systeem. Ze geeft ook praktische aanbevelingen voor het uiteindelijke plan. Voor de CAO behouden de sociale partners de autonomie over de toepassing en/of wijziging van het systeem.

Na grondige evaluatie van het systeem in 2010 door de sociale partners zijn een aantal aanpassingen gemaakt aan de CAO 90, die nu CAO 90bis wordt. Ook de Wet van 21 december 2007 heeft hierdoor een aantal aanpassingen ondergaan. Dit gebeurde via de publicatie van de Wet van 29 december 2010 houdende diverse bepalingen. Deze aanpassingen zijn geïntegreerd in de brochure. De nieuwe maatregelen zijn in werking sedert 1 april 2011.

Voor welke werknemers ?

Het nieuwe stelsel geldt voor werknemers en hun werkgevers die onder het toepassingsgebied vallen van de Wet van 5 december 1968 betreffende de cao’s en de paritaire comités, d.w.z. de ondernemingen uit de particuliere sector en sommige openbare instellingen.

Dus niet enkel voor werknemers die op grond van een arbeidscontract zijn tewerkgesteld, maar ook alle andere personen die arbeid verrichten onder het gezag van een ander persoon; zoals personen met een leerovereenkomst, stageovereenkomst of een beroepsopleidingovereenkomst.

Bedrijfsleiders die onder het sociaal statuut van zelfstandigen vallen, zijn uitgesloten van het nieuwe stelsel.