Belgisch onderzoek heeft uitgewezen dat 11,5 % van de ondervraagden altijd of het grootste deel van de tijd met minstens één vorm van pestgedrag te maken heeft gehad, 8 % heeft te maken gehad met ongewenst seksueel gedrag op het werk en 3,5 % met lichamelijk geweld.

Duur pesterijen

De duur van pesterijen is verschillend van de alledaagse plagerijen op het werk. Uit Zweedse, Noorse en Duitse studies blijkt dat de duur van pesten varieert tussen 15 en 47 maanden.

Pesten begint meestal als men nieuw is in het werkmilieu. Maar ook als men al geruime tijd in dienst is, kan men het slachtoffer van pesten zijn. Er is een verhoogd risico op pesten als er veel personeelswisselingen voorkomen, bij een nieuwe baas of de overplaatsing van een medewerker naar een nieuwe arbeidsplaats.

De slachtoffers van pesten op het werk

Dubbel zoveel vrouwen als mannen zijn het slachtoffer van pesten. Vrouwen zijn ook vlugger geneigd om klachten te melden en hulp te zoeken dan mannen.

Pestgedrag en ongewenst seksueel gedrag op het werk liggen dicht bij elkaar, bijvoorbeeld wanneer vrouwen niet ingaan op de avances van hun chef. Vrouwen zijn het vaak niet gewoon om zich agressief op te stellen en laten zich gemakkelijker vangen in dominante verhoudingen. Zij moeten nog meer leren om ‘nee’ te zeggen en om zich te verzetten.

Ook werken vrouwen vaker in sectoren waar er meer risico is voor pesten en vaker in ondergeschikte posities waardoor ze minder vertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies. Pesten gebeurt immers meer van leidinggevende naar ondergeschikte dan omgekeerd.

Belgisch onderzoek wijst ook uit dat vrouwen meer het slachtoffer zijn van ongewenst seksueel gedrag op het werk en van geweld dan mannen.

De pesters

Onder de pesters zijn over het algemeen meer mannen dan vrouwen. Ook hier speelt het feit dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies en leidinggevenden zijn vaak de pesters. Vrouwen zouden ook eerder vrouwen pesten en mannen eerder mannen, maar vrouwen worden ook vaak uitsluitend door mannen gepest. Het omgekeerde, mannen die uitsluitend door vrouwen worden gepest, komt zelden voor. Vaak zijn er meerdere pesters.

Hier zijn er ook culturele verschillen. In Duitse studies komen vaker meerdere pesters voor en is er een verband tussen het aantal pesters en de duur van het pesten: hoe meer pesters hoe langer er wordt gepest. Ook ongewenst seksueel gedrag wordt meer uitgelokt door mannen.

Culturele verschillen

Een eerste verschil is tussen de Duitstalige landen en de Scandinavische landen. In Duitsland en Oostenrijk is er een meer ‘mannelijke’ cultuur met een grotere afstand tussen leidinggevenden en ondergeschikten; in Noorwegen, Zweden en Denemarken zou er een meer ‘vrouwelijke’ cultuur zijn waarbij de afstand tussen leidinggevenden en medewerkers kleiner is.

Ook zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen als men vraagt om een verklaring te geven voor het pest- en geweldgedrag. Vrouwen duiden meer factoren aan die in de persoon(lijkheid) van de pester liggen, zoals gevoelens van afgunst en jaloezie. Mannen wijten het pestgedrag meer aan ongelijkheden op financieel gebied.

Ook de reacties van mannen en vrouwen op het pesten zijn niet dezelfde. Vrouwen hebben gevoelens van angst, woede en verdriet. Mannen trachten meer de gevolgen van het pesten te verbergen voor hun onmiddellijke omgeving (familie, vrienden).