banner-corona-2.jpg

FAQ Corona: arbeidsduur en telewerk

18/03/2020 - 10u

Arbeidsduur

Er wordt een tijdelijke werkloosheid door overmacht in mijn bedrijf ingevoerd. Moet ik eerst mijn recuperatiedagen opnemen?

In tegenstelling tot de tijdelijke werkloosheid om economische redenen, hoeft een werknemer niet eerst zijn recuperatiedagen of -verlof op te nemen om in aanmerking te komen voor een tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.
 

Mijn werkgever had mijn recuperatiedag goedgekeurd. Mag hij terugkomen op zijn beslissing, bijvoorbeeld door een toename van het werk?

Het recuperatieverlof wordt normaal gezien in onderling overleg tussen de werkgever en de werknemer vastgelegd. Hoewel er geen enkele wettelijke bepaling bestaat die een partij belet om op haar beslissing terug te komen, verdient het de voorkeur dit in onderling akkoord te regelen. Indien de recuperatiedag wordt uitgesteld, moet er rekening mee worden gehouden dat deze in ieder geval binnen de vastgestelde referentieperiode moet worden opgenomen.
 

Ik wil vrijwillig overuren presteren. Mag dat?

De regels zijn verschillend, afhankelijk van het feit of je al dan niet in een cruciale sector werkt. Ook is er een verschil in verloning.

Als je niet in een cruciale sector werkt, blijft alles hetzelfde. Je kan tot 120 uur per kalenderjaar op vrijwillige basis vrijwillige overuren presteren (tot 360 uur indien in je sector een bij KB algemeen bindend verklaarde sector-cao bestaat of indien je tewerkgesteld bent in de horeca).

Je moet hierover dan wel eerst een schriftelijk akkoord met je werkgever sluiten. Dit akkoord is geldig voor 6 maanden en kan daarna eventueel worden hernieuwd. Je hebt recht op overloon voor deze overuren, maar niet op inhaalrust. Uitgezonderd de eerste 25 uren, tellen deze vrijwillige overuren mee om te bekijken of de interne grens is bereikt (143 uur, moment waarop je eerst verplicht inhaalrust moet toegekend worden alvorens extra uren te kunnen presteren).

Als je in een kritieke cruciale werkt, wordt het maximumquotum voor vrijwillige overuren per kalenderjaar met 120 uur verhoogd tot 220 uur voor twee periodes:

  1. Van 1/10/2020 tot en met 31/12/2020 (hierna periode 2);
  2. Van 01/01/2021 tot en met 31/03/2021 (hierna periode 3).

In dat geval veranderen sommige dingen niet:

  • Het individueel, schriftelijk akkoord met je werkgever blijft vereist
  • De maximumgrenzen van de arbeidstijd zijn in de meeste gevallen voor vrijwillige overuren 11 u./dag en 50 u./week, tenzij in zeer bijzondere gevallen.
  • Geen recht op inhaalrust.

Er is echter geen overloontoeslag verschuldigd voor de aanvullende 120 uur. Ze tellen ook niet mee voor de berekening van de interne grens.

Bovendien kan het bijkomend contingent van 120 overuren worden gebruikt vooraleer het basiscontingent is opgebruikt. Naar ons inzien zal dit in de praktijk praktische problemen met zich meebrengen, aangezien werkgevers wellicht geneigd zullen zijn om allereerst het contingent van 120 uren (zonder overloontoeslag) in te zetten.

Opmerking: het aantal van vrijwillige overuren werd ook verhoogd tot 220 uur van 01/04/2020 tot en met 30/06/2020 (hierna periode 1). Het was dus ook mogelijk in deze periode om 120 bijkomende vrijwillige overuren te presteren (hierna BVO's genoemd). De gepresteerde BVO’s tijdens periode 1  hebben een invloed op het aantal van BVO's die in de twee nieuwe periodes kan worden gepresteerd.

Zo moeten de in periode 1 gepresteerde BVO's in mindering worden gebracht van het aantal van BVO’s dat kan worden gepresteerd in periode 2. Als bijvoorbeeld in periode 1 een werknemer 45 BVO's heeft gepresteerd, moeten deze uren in mindering worden gebracht op het bijkomende quotum van 120 uur in periode 2, zodat in periode 2 slechts 75 BVO's kunnen worden gepresteerd (120-45). Voor periode 3 wordt de BVO's-teller op nul gezet en de BVO's die in 2020 worden gepresteerd, hebben geen invloed op het nieuwe quotum van 120 BVO's.  

Financieel zijn deze BVO's vrijgesteld van inkomstenbelastingen en van sociale bijdragen.
 

Mijn bedrijf wordt geconfronteerd met een buitengewone vermeerdering van het werk als gevolg van de coronacrisis. Kan mijn werkgever mij vragen overuren te maken?

Ja, op voorwaarde dat je werkgever daarover vooraf het akkoord van de vakbondsafvaardiging (als er een bestaat in het bedrijf) heeft bekomen. De diensten van het Toezicht op de Sociale Wetten moeten ook hun goedkeuring hebben gegeven. Het nieuwe uurrooster moet 24 uur voor zijn uitvoering in het bedrijf worden uitgehangen. Je hebt recht op extra loon en op recuperatieverlof voor deze overuren.
 

Eén van mijn collega's werd in quarantaine geplaatst en/of heeft het coronavirus opgelopen. Op het ogenblik van de ploegenwissel komt hij niet opdagen. Kan mijn werkgever mij verplichten overuren te maken om zijn afwezigheid op te vangen?

Ja, het gaat hier om onvoorziene omstandigheden. Deze situatie moet tijdelijk zijn en kan niet langer dan een paar dagen aanhouden. De vakbondsafvaardiging moet vooraf haar akkoord hebben gegeven. Als dit niet mogelijk is, moet zij achteraf over de situatie worden geïnformeerd. De werkgever zal ook de diensten van het Toezicht op de Sociale Wetten inlichten. Je hebt recht op extra loon en op recuperatieverlof voor deze overuren.
 

Kan mijn werkgever sommige werknemers van het bedrijf overuren laten presteren terwijl anderen tijdelijk werkloos wegens overmacht werd gesteld ?

Ja. Daar is geen wettelijk verbod op. Een van de redenen hiervoor kan zijn dat niet alle werknemers dezelfde kwalificaties hebben en dat het werk dus niet kan worden gedeeld. In een ziekenhuis zouden bijvoorbeeld receptionisten tijdelijk werkloos kunnen worden gesteld wegens overmacht als gevolg van de sluiting van de loketten, terwijl het verplegend personeel (verpleegkundigen, artsen, enz.) verplicht zou zijn om overuren te presteren.
 

Telewerk

Is telewerk verplicht, en wat als telewerk niet mogelijk is voor mijn functie?

De Nationale Veiligheidsraad heeft nieuwe, strengere maatregelen genomen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Eén van deze maatregelen is het verplicht maken van telewerk is bij alle niet-essentiële diensten, ongeacht hun grootte en voor alle medewerkers waarvoor dit mogelijk is, zonder uitzondering.

Enkel wanneer telewerk echt niet mogelijk is, omwille van de functie, dient de werknemer zoals gewoonlijk naar zijn werk te gaan. Dan moet het bedrijf wel de nodige maatregelen nemen om de regels van social distancing houden te garanderen, namelijk een afstand van 1,5 meter tussen elke persoon.

Bedrijven die onmogelijk aan deze verplichtingen voldoen, moeten hun deuren sluiten.

Bedrijven die de richtlijnen niet naleven, kunnen een zware boete of zelfs een sluiting opgelegd krijgen.

Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de cruciale sectoren en essentiële diensten. Die zullen er echter voor moeten zorgen dat de regels inzake social distancing in de mate van het mogelijke in acht worden genomen.
 

Telewerk: hoe zit dat concreet in elkaar?

Er zijn twee soorten telewerk: structureel of occasioneel

Structureel telewerk betekent dat men op een regelmatige basis aan telewerk doet. Hiervoor zijn aparte regels opgesomd in cao n° 85. Dit wordt geregeld in een bijlage bij de arbeidsovereenkomst. In het kader van het Coronavirus, zullen er zich echter meer situatie voordoen van werknemers die net omwille van dit virus, vragen of worden gevraagd om te telewerken. In principe zijn we dan aanbeland bij de figuur van het ‘occasionele telewerk’.

Occasioneel telewerk betekent dat je af en toe en dit zonder regelmaat aan telewerk doet. Indien occasioneel telewerk op basis van overmacht of persoonlijke redenen wordt gevraagd (laat ons er van uitgaan dat het coronavirus een geval van overmacht uitmaakt) is het bovendien zo dat de werkgever dit enkel schriftelijk én gemotiveerd kan weigeren.

We raden in elk geval aan om duidelijke afspraken op papier te zetten met de werkgever. Zo is het belangrijk dat werknemers aangeven op welke dagen zij telewerk verrichten, o.a. om in orde te zijn met de arbeidsongevallenverzekering.
 

Ik moet nu telewerken. Wat met de extra kosten?

Telewerk kan bijkomende kosten betekenen voor de werknemers, zoals het voorzien van een bureau, de inrichting ervan, elektriciteits-, water- en verwarmingskosten, enz. Het wettelijk kader rond occasioneel telewerk laat echter deze afspraken over aan het bedrijfs- of individueel overleg.

Er kunnen weliswaar bepaalde vergoedingen worden toegekend die nu RSZ- en belastingsvrij zijn in het kader van occasioneel telewerk omwille van Corona.

  • Voor de kost van internet (maximum €20) en thuiscomputer (€20 ) kan een vergoeding van maximum 40 € per maand toegekend worden.
  • Hier bovenop kan de werkgever ook nog een forfaitaire telewerkwerkvergoeding toekennen aan zijn medewerkers om de kosten van verwarming e.a. te dekken, van maximaal € 129,48 per maand.

Belangrijk te noteren dat deze bedragen niet automatisch toegekend worden maar moeten overeengekomen worden. Maak hierover goede, duidelijke afspraken met de werkgever.

Kies een ACLVB-secretariaat bij u in de buurt voor de beste service ::
Of zoek uw secretariaat via de kaart